تغییرات الگوهای مصرف اخبار و نقش رسانههای اجتماعی در عصر کرونا

در سال جاری، نگرانیهای جهانی درباره اطلاعات نادرست و گمراهکننده افزایش یافته است و این نگرانیها در برزیل تا 82 درصد و در آلمان تنها 37 درصد است. افرادی که از رسانههای اجتماعی استفاده میکنند بیشتر از کسانی که از آن استفاده نمیکنند، بیان کردهاند که با اطلاعات نادرست درباره کرونا مواجه شدهاند. فیسبوک تقریباً در همهجا بهعنوان کانال اصلی انتشار اطلاعات نادرست شناخته میشود، اما برنامههای پیامرسانی مانند WhatsApp بهویژه در مناطقی از جنوب جهان مانند برزیل و اندونزی بهعنوان یک مشکل جدی دیده میشوند.
دادههای ما نشان میدهد که برندهای خبری و روزنامهنگاران مطرح بیشترین تعامل را در مورد اخبار در فیسبوک و توییتر به خود جلب میکنند، اما در شبکههایی مانند TikTok، Snapchat و Instagram تحت تأثیر تأثیرگذاران و منابع جایگزین قرار میگیرند. TikTok اکنون یکچهارم (24٪) افراد زیر 35 سال را به خود جذب کرده است که 7٪ از آنها برای اخبار از این پلتفرم استفاده میکنند – و این نفوذ در بخشهایی از آمریکای لاتین و آسیا بیشتر است.
در تعداد محدودی از کشورهای ثروتمند غربی، افزایش چشمگیری در پرداخت برای اخبار آنلاین مشاهده شده است، اما نسبت کل افرادی که برای اخبار آنلاین پول پرداخت میکنند، همچنان پایین است. در 20 کشوری که ناشران به سمت مدل پرداخت آنلاین بیشتر تمایل داشتهاند، 17 درصد افراد در سال گذشته برای اخبار آنلاین هزینه پرداخت کردهاند، که این رقم نسبت به سال قبل 2 درصد افزایش داشته است. نروژ با 45 درصد (+3)، سوئد با 30 درصد، ایالات متحده با 21 درصد، فنلاند با 20 درصد، هلند و سوئیس هر دو با 17 درصد در صدر این فهرست قرار دارند. از سوی دیگر، در فرانسه (11%)، آلمان (9%)، و بریتانیا (8%) پیشرفت کمتری مشاهده شده است.
در بسیاری از کشورها، بخش بزرگی از اشتراکهای دیجیتال صرفاً به چند برند ملی بزرگ محدود میشود، که نشاندهنده الگوی برنده-بیشترین سود را که در گذشته گزارش شده بود، است. اما در ایالات متحده و نروژ، متوجه شدهایم که بیش از نیمی از مشترکان اکنون اشتراکهای اضافی نیز دریافت میکنند – اغلب برای برندهای روزنامههای محلی یا منطقهای.
با این حال، در یک بررسی گستردهتر، متوجه میشویم که ارزش رسانههای خبری سنتی محلی و منطقهای به طور فزایندهای به چند موضوع محدود میشود، مانند سیاستهای محلی و جنایات. سایتهای اینترنتی دیگر و موتورهای جستجو اکنون بهترین منابع برای طیف گستردهتری از اطلاعات محلی، از جمله هوا، مسکن، مشاغل، و «کارهایی که باید انجام دهید» هستند که قبلاً توسط رسانههای خبری محلی پوشش داده میشدند.
دسترسی به اخبار همچنان به طور گستردهتری توزیع میشود. در تمام بازارها، فقط یک چهارم (25٪) افراد ترجیح میدهند که سفر خبری خود را از طریق یک وبسایت یا برنامه شروع کنند. افراد 18 تا 24 ساله (که به عنوان نسل Z شناخته میشوند) ارتباط کمتری با وبسایتها و برنامهها دارند و تقریباً دو برابر بیشتر ترجیح میدهند از طریق رسانههای اجتماعی، جمعآوریکنندهها یا هشدارهای تلفن همراه به اخبار دسترسی داشته باشند.
هرچند تجمیعکنندههای موبایل در اکوسیستم رسانهای کشورهای غربی نقش کمتری دارند، اما در بازارهای آسیایی، به ویژه در هند، اندونزی، کره جنوبی و تایلند، نقش قدرتمندی دارند. برنامههای مبتنی بر انسان و هوش مصنوعی مانند Daily Hunt، Smart News، Naver و Line Today در این کشورها نقش جدید و مهمی را در کشف و ارائه اخبار ایفا میکنند.

به طور کلی، استفاده از گوشیهای هوشمند برای دریافت اخبار (با ۷۳ درصد) طی سالهای اخیر با سریعترین نرخ رشد کرده است و این وابستگی در دوران قرنطینههای ویروس کرونا بیشتر شده است. استفاده از لپتاپها، رایانههای رومیزی، و تبلتها برای اخبار یا ثابت مانده یا رو به کاهش است، در حالی که نفوذ اسپیکرهای هوشمند در اکثر کشورها محدود بوده است، به خصوص برای دریافت اخبار.
رشد پادکستها کند شده است که بخشی از این امر به دلیل تأثیر محدودیتها بر حرکت افراد است. این وضعیت به رغم وجود برخی اخبار پرمخاطب و سرمایهگذاریهای بیشتر توسط پلتفرمهای فناوری است. دادههای ما نشان میدهد که Spotify همچنان در چندین کشور نسبت به پادکستهای اپل و گوگل مزیت دارد و YouTube نیز از محبوبیت پادکستهای مبتنی بر ویدیو و فرمتهای ترکیبی بهره میبرد.
تغییر مصرف اخبار و تاثیر ویروس کرونا
این بیماری همهگیر بازارها را در زمانهای مختلف و به درجات متفاوتی تحت تأثیر قرار داده است. نظرسنجی ما در زمانی انجام شد که بریتانیا و ایرلند در قرنطینه کامل بودند، ایالات متحده و برزیل قوانین ایالتی خاص خود را داشتند، و استرالیا، تایوان، و ژاپن عمدتاً از محدودیتهای داخلی آزاد بودند. ممکن است سخت باشد که الگوهای مشترک را تشخیص دهیم، اما نگاه کردن به بخشهایی از جهان که بهطور جمعی تحت تأثیر بدی قرار گرفتهاند، میتواند آموزنده باشد. در این زمینه، اروپای غربی به عنوان یک مطالعه موردی خوب عمل میکند.
در چندین کشور اروپایی، مشاهده کردهایم که مصرف اخبار تلویزیونی به طور قابل توجهی نسبت به سال گذشته که هیچ محدودیتی برای رفتوآمد وجود نداشت، افزایش یافته است. این امر تعجبآور نیست، زیرا بسیاری از مردم مجبور به ماندن در خانه شدهاند، اما این مسئله نشاندهنده اهمیت رسانههایی است که دسترسی آسان دارند، طیف وسیعی از مخاطبان را پوشش میدهند، و عموماً مورد اعتماد هستند. کانالهای خبری ۲۴ ساعته مانند Sky News (+۵ درصد) در بریتانیا و n-tv (+۶ درصد) در آلمان، از جمله برندهایی هستند که از این تغییر وضعیت سود بردهاند.
تقریباً هر روز هنگام ناهار کنفرانسهای مطبوعاتی را در n-tv تماشا میکردم. موضوع کرونا کمی آرام شده، اما کار از خانه باعث شده که فرصتهای بیشتری برای یک نگاه سریع به تلویزیون داشته باشم.
در برخی از این کشورها، تغییری قابلتوجه در اولویت منابع خبری (از آنلاین به سمت تلویزیون) رخ داده است. در بریتانیا، نسبت افرادی که تلویزیون را بهعنوان منبع اصلی اخبار انتخاب کردهاند، به ۳۶ درصد (+۷ درصد) افزایش یافته است و در ایرلند این نسبت به ۴۱ درصد (+۸ درصد) رسیده است. در هر دو کشور، شاهد افزایش استفاده از تلویزیون برای دریافت اخبار در میان تمام گروههای سنی هستیم، اگرچه افراد مسنتر همچنان تمایل بیشتری به انتخاب تلویزیون دارند.
با توجه به روند بلندمدت به سمت منابع دیجیتال، تأکید بیش از حد بر هر گونه افزایش موقتی در مصرف تلویزیون ممکن است اشتباه باشد. اما این نشاندهنده استمرار روایتگری مبتنی بر ویدیو و قدرت برندهای خبری سنتی است. شاید مهمترین یافته این باشد که مردم بهطور کلی تمایل بیشتری به منابع خبری موثق دارند، نه فقط تلویزیون.






